nhà táo

Bách khoa toàn thư hé Wikipedia

Đối với những khái niệm không giống, coi Ngụy.

Bạn đang xem: nhà táo

Tào Ngụy

Tên phiên bản ngữ

  • 曹魏
220–265
Tam Quốc năm 226   Tào Ngụy   Thục Hán   Đông Ngô

Tam Quốc năm 226

  Tào Ngụy

  Thục Hán

  Đông Ngô

Vị thếĐế quốc
Thủ đôLạc Dương
Ngôn ngữ thông dụngTiếng Trung
Tôn giáo chínhNho giáo, Đạo giáo, Phật giáo với mọi tín ngưỡng phiên bản địa
Chính trị
Chính phủQuân chủ
Hoàng đế 

• 220 - 226

Tào Ngụy Văn Đế

• 226 - 239

Tào Ngụy Minh Đế

• 239 - 254

Tào Ngụy Phế Đế

• 254 - 260

Tào Ngụy Thiếu Đế

• 260 - 265

Tào Ngụy Nguyên Đế
Lịch sử
Thời kỳTam Quốc

• Tào Phi cướp quyền ở trong phòng Hậu Hán

220

• Nhà Nguỵ khử Thục (trên danh nghĩa) tự Tư Mã Chiêu

263

• Nhường ngôi cho tới Nhà Tấn

265
Dân số 

• 

4.400.000
Kinh tế
Đơn vị tiền tệxu
Tiền thân Kế tục
Nhà Hán
Nhà Tấn
Một phần của loạt bài xích về
Lịch sử Trung Quốc
Lịch sử Trung Quốc

Tiền sử

  • Thời vật đá cũ
  • Thời vật đá mới nhất

    8.500 TCN – 2.070 TCN

Cổ đại

  • Hạ

    2070 TCN – 1600 TCN

  • Thương

    1600 TCN – 1046 TCN

  • Chu

    1046 TCN – 256 TCN

    •   Tây Chu

      1046 – 771 TCN

    •   Đông Chu

      770 – 256 TCN

      •     Xuân Thu

        770 – 475 TCN

      •     Chiến Quốc

        475 – 221 TCN

Đế quốc

  • Tần

    221 – 207 TCN

  • Hán

    202 TCN – 220

    •   Tân

      9–23

  • Tam Quốc

    220–280

  • Tấn

    266–420

  • Ngũ Hồ thập lục quốc

    304–439

  • Nam–Bắc triều

    420–589

  • Tùy

    581–618

  • Đường

    618–907

    •   Võ Chu

      690–705

  • Ngũ đại Thập quốc

    907–979

  • Liêu

    916–1125

  • Tống

    960–1279

  • Tây Hạ

    1038–1227

  • Kim

    1115–1234

  • Tây Liêu

    1124–1218

  • Nguyên

    1271–1368

  • Minh

    1368–1644

  • Thanh

    1636–1912

Hiện đại

  • Trung Hoa Dân Quốc ở đại lục

    1912–1949

  • Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa

    1949–nay

  • Trung Hoa Dân Quốc ở Đài Loan

    1949–nay

Liên quan

  • Lịch sử học tập Trung Quốc
  • Dòng thời hạn lịch sử hào hùng Trung Quốc
  • Triều đại Trung Quốc
  • Lịch sử ngôn ngữ
  • Lịch sử nghệ thuật
  • Lịch sử kinh tế
  • Lịch sử giáo dục
  • Lịch sử khoa học tập và công nghệ
  • Lịch sử pháp lý
  • Lịch sử truyền thông
  • Lịch sử quân sự
  • Lịch sử hải quân
  • Phụ nữ giới Trung Quốc thời cổ truyền và đế quốc
  • x
  • t
  • s

Tào Ngụy (曹魏) là một trong vô 3 vương quốc thời Tam Quốc vô lịch sử hào hùng Trung Hoa, kinh thành ở Lạc Dương. Tào Ngụy tự Tào Tháo xây cất nền móng tuy nhiên đàn ông Tào Tháo là Tào Phi là kẻ thiết lập nên Tào Ngụy. Tào Phi là vị nhà vua thứ nhất của Tào Ngụy. Tào Ngụy đã trở nên Tư Mã Viêm xóa bong và lập nên mái ấm Tây Tấn vô mon 2 dương lịch năm 266, tiếp sau đó thống nhất Trung Quốc. Nhà Ngụy kéo dãn dài kể từ 220 cho tới 266 bám theo dương lịch, cướp cứ vùng bắc Trung Quốc.

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Thành lập[sửa | sửa mã nguồn]

Vào thời gian mái ấm Hán giảm sút, điểm Bắc Trung Quốc nằm trong quyền thăm dò soát của Tào Tháo. Nước Ngụy manh nha tạo hình từ thời điểm cuối thời Đông Hán.

Vào năm 213, Tào Tháo được Hán Hiến Đế Lưu Hiệp phong thực hiện "Ngụy Công" (thực hóa học là nghiền Hiến Đế phong) và được trao quyền chiếm hữu Ngụy quận và 9 quận nằm trong Ký châu thực hiện nước riêng biệt, đóng góp thủ phủ ở Nghiệp Thành. Nước Ngụy của Tào Tháo với tư cơ hội là một trong nước chư hầu nằm trong bờ cõi mái ấm Hán chính thức tạo hình. Tháng 11 năm 213, Tào Tháo thiết lập một máy bộ triều đình nước Ngụy riêng lẻ, đem Thượng thư mệnh lệnh, Thị trung và 6 viên khanh. Chung Do được cử thực hiện Tướng quốc.

Năm 216, Tào Tháo nghiền Hiến Đế phong thực hiện "Ngụy Vương". Ngày 15 mon 3 năm 220, Tào Tháo từ trần, con cái trưởng là Tào Phi nối tiếp ngôi "Ngụy Vương". Cũng vô năm này, ngày 11 mon 12, Tào Phi cướp ngôi của Hán Hiến Đế và tự động xưng là vua, lập nên nước Ngụy. Gần như tức thì tiếp sau đó, Lưu Bị đăng vương vua lập đi ra nước Thục Hán nhằm kế tiếp loại dõi ở trong phòng Hán, và Tôn Quyền cho tới sứ fake sang trọng xưng thần với Tào Phi và để được phong thực hiện Ngô Vương, tiếp sau đó đăng vương vua của Đông Ngô vô năm 229.

Tào Ngụy không nhiều cuộc chiến tranh với Đông Ngô như với Thục Hán. Từ Khi 3 vương quốc đầu tiên xưng hiệu, trong khoảng rộng lớn 40 năm, Tào Ngụy và Thục Hán tấn công nhau 15 thứ tự, 6 thứ tự thời Gia Cát Lượng thực hiện quá tướng mạo ở Thục (Lục xuất Kỳ Sơn) và 9 thứ tự Khi Khương Duy cố quyền lãnh đạo quân sự chiến lược bên trên nước này (Cửu trừng trị trung nguyên).

Suy vong[sửa | sửa mã nguồn]

Thực quyền vô triều đình Tào Ngụy tiếp tục rớt vào tay bọn họ Tư Mã sau thời điểm Ngụy Minh Đế Tào Duệ rơi rụng (239). Tư Mã Ý khử quan lại phụ chủ yếu vô tông thất mái ấm Ngụy là Tào Sảng và cầm hoàn toàn quyền bính. Sau Khi Ý bị tiêu diệt, con cái là Tư Mã Sư lên thay cho, phế truất Tào Phương, lập Tào Mao thực hiện vua (254). Năm 260, em Tư Mã Sư là Tư Mã Chiêu giết thịt Mao lập Tào Hoán.

Trương Đễ, quá tướng mạo Đông Ngô thời Tam quốc, Reviews mái ấm Tào Ngụy phía bên ngoài ko lấy được lòng dân, bên phía trong thì bọn họ Tư Mã tiếp tục kiểm soát triều đình nên bị bại vong là lẽ đương nhiên[1]:

Tào Tháo dẫu công quấn Trung Hạ, uy chấn tứ hải, (nhưng) yêu thích quyền thuật, chinh trừng trị ko thôi, dân hoảng sợ oai nghiêm tuy nhiên ko ghi nhớ đức vậy. Phi, Duệ nối ngôi, còn tàn ngược rộng lớn, vô xây cung thất, ngoài hoảng sợ hùng hào, tấp nập tây rong ruổi, ko năm này yên; bọn họ thực hiện phật lòng dân, tiếp tục nhiều ngày rồi. Cha con cái Tư Mã Ý kể từ Khi cầm quyền, rất nhiều lần lập công, dẹp vứt nghiêm ngặt tuy nhiên công bố ơn huệ, vì thế bọn họ nối tiếp vật thực hiện chúa tuy nhiên cứu giúp trị căn dịch ấy, lòng dân bám theo về, đã và đang lâu rồi. Bởi thế Hoài Nam phụ vương thứ tự loàn, tuy nhiên phúc tâm ko rối; tử vong của Tào Mao, tứ phương chẳng động... Cái nền tảng gốc rễ của mình vững chãi rồi, lừa lọc nối tiếp tiếp tục lập rồi.

Tháng chạp năm Ất Dậu (tháng hai năm 266), con cái Tư Mã Chiêu là Tư Mã Viêm cướp ngôi vua của Tào Hoán, lập nên mái ấm Tấn. Tào Ngụy rơi rụng kể từ ê.

Chế chừng trạm gác điền[sửa | sửa mã nguồn]

Để giải quyết và xử lý yếu tố thực phẩm của quân group và dân bọn chúng, cỗ tướng mạo của Tào Tháo là Cức Đê lời khuyên tổ chức triển khai trạm gác điền và được gật đầu. Tào Tháo cử Mao Giới, Nhậm Tuấn là Điển nông trung y sĩ tướng mạo công ty quản ngại về chấn hưng nông nghiệp. Cức Đê được cử thực hiện Đồn điền Đô úy công ty quản ngại việc xây cất trạm gác điền bên trên điểm Hứa Xương. Tất cá những địa hạt đều phải để chức quan lại chuyên nghiệp trách móc về trạm gác điền. Đồn điền trở nên quốc sách của tập đoàn lớn bọn họ Tào.

Tại những vùng cứ 50 hộ dân cày được thích hợp trở nên một trạm gác tự Đồn điền Tư mã vận hành. Cấp bên trên của Đồn điền Tư mã là những quan lại chức Điển nông bên trên những quận, thị trấn. Mỗi hộ canh tác kể từ 30 cho tới 50 khuôn mẫu ruộng. Nếu người sử dụng trâu trườn của Nhà nước thì sau thời điểm thu hoạch cần nộp 6/10 huê lợi, dân cày thu về 4/10. Nếu người sử dụng trâu trườn riêng biệt thì sau thời điểm thu hoạch cần nộp 5/10 huê lợi. Đồn điền cung ứng cho tới quân Tào sản phẩm triệu hộc quân bổng, giải quyết và xử lý được yêu cầu thực phẩm. Có năm vùng Trung Nguyên gặp gỡ thiên tai, Tư Mã Ý tiếp tục vận trả kể từ Quan Trung cho tới 5 triệu hộc bổng tiếp tế. Cuối đời Ngụy, trạm gác điền quân sự chiến lược và dân sự ở nhị vùng bắc và phái mạnh sông Hoài đem dân sinh lên đến mức 30 vạn người. Số quân bổng tích trữ được đầy đủ cung ứng cho tới trận chiến ở trong phòng Tây Tấn trong tương lai tiêu xài khử Đông Ngô. Chế chừng trạm gác điền sẽ tạo nên hạ tầng vững chãi cho tới cơ quan ban ngành bọn họ Tào đáp ứng thực phẩm cho tới cơ quan ban ngành Ngụy Tấn.

Năm 265, Tư Mã Viêm lên chấp chủ yếu tiếp tục đi ra mệnh lệnh huỷ vứt chính sách trạm gác điền của Tào Ngụy. Chế chừng trạm gác điền xong xuôi.

Dân số[sửa | sửa mã nguồn]

Tổng bờ cõi của phụ vương nước Ngụy, Thục, Ngô rộng lớn bao la đối với thời Đông Hán. Ba nước ko thể kiêm tính được nhau nên tính cho tới chuyện nằm trong trở nên tân tiến đi ra phía bên ngoài, tích lũy những cỗ tộc láng giềng nhỏ yếu hèn rộng lớn và văn hóa truyền thống thông thường trở nên tân tiến rộng lớn. Ngụy hàng phục người Tiên Ty, Ô Hoàn; Thục tích lũy người Di ở phía phái mạnh và người Khương ở Thanh Hải; Ngô hàng phục những tộc Bách Việt ở vùng núi phụ vương tỉnh Giang, Chiết, Hoãn[2].

Xem thêm: giá mật ong

Về dân sinh, mái ấm Ngụy là vượt trội nhất. Khi mái ấm Ngụy rơi rụng (265), vương quốc này còn có rộng lớn 663.423 hộ mái ấm gia đình và 4.190.891 người vô phạm vi biên cương của tôi. Nhà Ngụy Khi khử Thục đem dân sinh cấp 4 thứ tự Thục[3]. Tào Ngụy cướp rộng lớn 58% dân sinh và khoảng tầm 40% diện tích S toàn Trung Quốc Khi ê. Với những nguồn lực có sẵn này, mái ấm Ngụy hoàn toàn có thể mang đến 400.000 quân trong những khi mái ấm Thục và Ngô hoàn toàn có thể đem 100.000 và 230.000 quân tương ứng: khoảng tầm 10% dân số[4].

Sản xuất nông nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]

Các dự án công trình giao thông đường thủy đại quy tế bào cũng rất được xây cất. Đặng Ngải đề nghị xây cất nhị con cái kênh bên trên Hoài Dương và Bách Xích trong những khi tổ chức xây cất trạm gác điền bên trên Hoài Bắc nhằm dẫn nước sông Hoàng Hà thông với sông Hoài, sông Dĩnh nâng chiều nhiều năm số kênh khơi bên trên vùng này lên đến mức rộng lớn 300 dặm, cung ứng đầy đủ nước tưới cho tới rộng lớn 2 vạn khoảnh ruộng. Sản lượng thực phẩm được tăng thêm, những trạm gác điền bên dưới thời Ngụy đều sở hữu sản lượng cao hơn nữa thời Đông Hán thật nhiều. Theo sự phán xét ở trong phòng tư tưởng Phó Huyền (217 – 278), thời Tây Tấn, từng mẫu ruộng thô đem sản lượng rộng lớn 10 hộc, những vùng ruộng nước đem sản lượng bao nhiêu chục hộc.

Thế phả những nhà vua Tào Ngụy[sửa | sửa mã nguồn]

nhận nuôi
Ngụy Vũ Đế
Tào Tháo
155-220
Ngụy Văn Đế
Tào Phi
187-220-226
Nhậm Thành Uy vương
Tào Chương
189-223
Yên vương
Tào Vũ
?-278
Ngụy Minh Đế
Tào Duệ
205-226-239
Đông Hải Định vương
Tào Lâm
?-249
Tế Nam vương
Tào Khải
Ngụy Nguyên Đế
Tào Hoán
246-260-266-303
Ngụy Thiếu Đế
Tào Mao
242-254-260
Ngụy Phế Đế
Tào Phương
231-239-254-274

Các vua Tào Nguỵ[sửa | sửa mã nguồn]

STT Miếu hiệu Thụy hiệu Họ tên Niên hiệu Trị vì
0 Không có Cao Hoàng Đế (高皇帝) Tào Đằng truy phong
Thái Hoàng Đế (太皇帝) Tào Tung
Thái Tổ (太祖) Vũ Hoàng Đế (武皇帝) Tào Tháo Kiến An (建安) (niên hiệu của Hán Hiến Đế)
1 Thế Tổ (世祖) Văn Hoàng Đế (文皇帝) Tào Phi Hoàng Sơ (黄初) 220 -226
2 Liệt Tổ (烈祖) Minh Hoàng Đế (明皇帝) Tào Duệ Thái Hòa (太和) (227-233)

Thanh Long (青龙) (233- 237)
Cảnh Sơ (景初) (237-239)

226 -239
3 Không có Lệ Công (厉公) Tào Phương Cảnh Sơ (景初) 239
Chính Thủy (正始) (240–249)
Gia Bình (嘉平) (249–254)
239 -254
4 Hương Công (鄉公) Tào Mao Chính Nguyên (正元) (254-256)
Cam Lộ (甘露) (256-260)
254 -260
5 Nguyên Hoàng Đế (元皇帝) Tào Hoán Cảnh Nguyên (景元) (260-264)
Hàm Hy (咸熙) (264-266)
260 -266

Các anh hùng quan lại trọng[sửa | sửa mã nguồn]

  • Tào Tháo
  • Tư Mã Ý
  • Tào Phi
  • Tào Nhân
  • Tào Hồng
  • Tào Chân
  • Bàng Đức
  • Điển Vi
  • Giả Hủ
  • Hạ Hầu Đôn
  • Hạ Hầu Uyên
  • Hứa Chử
  • Lý Điển
  • Lưu Hoa
  • Mãn Sủng
  • Nhạc Tiến
  • Quách Gia
  • Tuân Du
  • Tuân Úc
  • Trình Dục
  • Trương Cáp
  • Trương Liêu
  • Từ Hoảng
  • Quách Hoài
  • Tào Tuấn
  • Tào Phương
  • Tào Hoán
  • Tào Mao
  • Tào Thực
  • Tào Chương
  • Tư Mã Chiêu
  • Tư Mã Sư
  • Tư Mã Viêm
  • Vu Cấm
  • Chung Hội
  • Đặng Ngải

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

  • Tam Quốc
  • Thục Hán
  • Đông Ngô
  • Nhà Tấn

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Tư trị thông giám. NXB Văn học tập. Tập 5 - Ngụy kỷ, quyển 10, trang 338-339
  2. ^ Lê Đông Phương (2007), sách tiếp tục dẫn, tr 438
  3. ^ Học viện quân sự chiến lược cấp cho cao, sách tiếp tục dẫn, tr 90-91
  4. ^ Tam Quốc bình giảng - Nguyễn Tử Quang, Nhà xuất phiên bản Tổng thích hợp An Giang, 1988

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Cát Kiếm Hùng công ty biên (2006), Bước thịnh suy của những triều đại phong con kiến Trung Quốc, Nhà xuất phiên bản Văn hoá thông tin
  • Lê Đông Phương (2007), Kể chuyện Tam Quốc, Nhà xuất phiên bản Đà Nẵng
  • Học viện quân sự chiến lược cấp cho cao (1992), Lịch sử Trung Quốc kể từ cổ xưa cho tới Năm đời mươi nước.